1. บทนำและประเภทความเครียดพืช
ช่วงหัวข้อ: สไลด์ที่ 1 – สไลด์ที่ 12
เนื้อหาโดยสรุป: แนะนำวิชาและภาพรวมของ “ความเครียดจากสิ่งไม่มีชีวิต” (Abiotic Stresses) เช่น น้ำท่วม ภัยแล้ง ดินเค็ม และ “ความเครียดจากสิ่งมีชีวิต” (Biotic Stresses) เช่น โรคไหม้ เพลี้ยกระโดด หนอนกระทู้ รวมถึงการสรุปประเภทของความเครียดหลักๆ ที่พืชต้องเผชิญ
2. หลักการและวิธีปรับปรุงพันธุ์พืชพื้นฐาน
ช่วงหัวข้อ: สไลด์ที่ 13 – สไลด์ที่ 17
เนื้อหาโดยสรุป: อธิบายวงจรการปรับปรุงพันธุ์ วัตถุประสงค์หลักในการพัฒนาพืช (ผลผลิต, ความต้านทาน, คุณภาพ) และวิธีการปรับปรุงพันธุ์พืชแบบมาตรฐาน (การคัดเลือก, การผสมข้าม, การผสมกลับ) พร้อมขั้นตอนและแนวคิด Input-Process-Output
3. กลไกและการทดสอบการทนทานต่อสภาพแวดล้อม
ช่วงหัวข้อ: สไลด์ที่ 18 – สไลด์ที่ 40
เนื้อหาโดยสรุป: เจาะลึกกลไกการปรับตัวของข้าวต่อความเครียดจากน้ำท่วม (สงบนิ่ง/หนีน้ำ), กลไกการทนแล้ง (ระบบราก) และการตอบสนองต่อความเค็ม พร้อมนำเสนอวิธีการและเครื่องมือในการทดสอบความทนทาน (เช่น Basket Method, โปรแกรม RAG, Line Source Sprinkler) รวมถึงการฟีโนไทป์พืช
4. แหล่งพันธุกรรมและการระบุยีนต้านทาน
ช่วงหัวข้อ: สไลด์ที่ 41 – สไลด์ที่ 50
เนื้อหาโดยสรุป: แหล่งที่มาของยีนต้านทาน/ทนทาน (คัดกรองจากพันธุ์เดิม, การชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์, การผสมข้ามชนิด) และความสำคัญของการจำแนกและระบุตำแหน่งยีน (QTL mapping, GWAS) รวมถึงตัวอย่างยีนสำคัญ (Xa21)
5. การเข้าใจศัตรูพืชและกลยุทธ์บริหารความต้านทาน
ช่วงหัวข้อ: สไลด์ที่ 51 – สไลด์ที่ 67
เนื้อหาโดยสรุป: การทำความเข้าใจโครงสร้างประชากรศัตรูพืช (เช่น เชื้อโรคไหม้), วิธีการแยกและทดสอบเชื้อ, กลไกการเกิดโรค/ต้านทาน และกลยุทธ์ในการบริหารจัดการความต้านทานโรค/แมลง (Gene Pyramiding, Multiline, High Dose and Refuge) รวมถึงปัญหา Linkage drag และการใช้เทคนิค MAS ในการปรับปรุงพันธุ์
6. สรุปกระบวนการปรับปรุงพันธุ์และตัวอย่างความสำเร็จของข้าว
ช่วงหัวข้อ: สไลด์ที่ 68 – สไลด์ที่ 73
เนื้อหาโดยสรุป: สรุปขั้นตอนหลักของการปรับปรุงพันธุ์พืชให้ต้านทานต่อสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม ตั้งแต่การเตรียมความพร้อม การดำเนินงาน ไปจนถึงการส่งเสริมและการติดตามผล พร้อมนำเสนอตัวอย่างความสำเร็จของการปรับปรุงพันธุ์ข้าว เช่น พันธุ์ที่ทนทานต่อน้ำท่วม (IR64-Sub1, KPSKD5) และต้านทานโรคไหม้ (ข้าวขาวดอกมะลิ 105+QTL) และสรุปใจความสำคัญของเนื้อหาทั้งหมดในบทเรียน